Een onderneming starten in België voelt voor velen zwaarder dan het is. De volgorde van de stappen is grotendeels vast, en wie ze in de juiste volgorde doorloopt, heeft binnen een paar weken een werkend bedrijf. Hieronder de volledige route, zonder de typische valkuilen.
Stap 1: Je idee scherpkrijgen
Voor je naar de notaris of het ondernemingsloket trekt, schrijf je je activiteit kort op: wat ga je verkopen of leveren, aan wie, en met welke kosten en omzet reken je het eerste jaar. Dit document helpt later bij elke aanvraag (KBO, BTW, bank).
Stap 2: Vorm kiezen
Eenmanszaak of vennootschap (BV, BVBA omgedoopt). Een eenmanszaak is goedkoper en sneller (geen oprichtingsakte nodig). Een BV is interessanter zodra je risico of inkomen oploopt — eigen vermogen blijft beschermd. De keuze beïnvloedt fiscaliteit, aansprakelijkheid en boekhouding voor jaren.
Stap 3: Bedrijfsnaam controleren
Check de KBO-database (Kruispuntbank van Ondernemingen) op bestaande namen. Voor een BV is een unieke naam wettelijk vereist. Voor een eenmanszaak is het minder strikt, maar handig om verwarring te vermijden.
Stap 4: Naar de notaris (alleen voor vennootschap)
Voor een BV stel je een oprichtingsakte op bij een notaris. Hier formaliseer je statuten, kapitaal, zaakvoerders. Reken op 1.000 tot 1.500 euro aan notariskosten plus de inbreng (geen minimum kapitaal meer wettelijk verplicht, maar boekhouder adviseert vaak 18.000 euro voor financiële plan).
Stap 5: Inschrijving bij ondernemingsloket
Een eenmanszaak schrijft zich rechtstreeks in bij een erkend ondernemingsloket (Acerta, Securex, Liantis, etc.). Een BV doet dit ook na de oprichtingsakte. Kost ongeveer 110 euro. Je krijgt direct je KBO-nummer.
Stap 6: BTW-activering
De meeste activiteiten zijn BTW-plichtig. Activeer je BTW-nummer via je ondernemingsloket of online via FOD Financiën. Vrijstellingsregeling onder 25.000 euro omzet is mogelijk maar beperkt aftrek.
Stap 7: Aansluiten bij sociaal verzekeringsfonds
Verplicht binnen 90 dagen na start. Je betaalt elk kwartaal sociale bijdragen — de eerste drie jaar krijg je een verlaagd minimum. Reken in jaar één op ongeveer 850 euro per kwartaal als minimum.
Stap 8: Zakelijke rekening en boekhouder
Voor een BV verplicht een aparte rekening; voor een eenmanszaak sterk aanbevolen. Een goede boekhouder kost je 1.500 tot 3.500 euro per jaar maar bespaart vaak een veelvoud aan fouten en gemiste aftrekken.
Stap 9: Eerste factuur
Vermeldt je KBO-nummer, BTW-nummer, juridische vorm, adres en bankrekening. Vanaf hier ben je officieel ondernemer.
Het hele proces duurt 2 tot 6 weken afhankelijk van vorm en complexiteit. Wie de stappen consequent doorloopt, vermijdt 90% van de typische beginnersproblemen.
Wat te checken voor je begint
Voor je naar de notaris of het ondernemingsloket stapt: drie zaken op orde maakt het traject merkbaar soepeler. Eerst je activiteitencodes (NACEBEL): kies ze ruim genoeg om groei mogelijk te maken, maar niet zo breed dat je later vragen krijgt over activiteiten die je nooit uitvoert. De juiste code bepaalt mee welke vergunningen of beroepskennis-attesten je nodig hebt.
Tweede: je bankrekening. Voor een eenmanszaak volstaat een gewone privérekening niet — je bent verplicht een aparte zichtrekening te openen voor je beroepsactiviteit. Voor een vennootschap heb je ook een rekening nodig waarop je het kapitaal stort. Reken twee tot vijf werkdagen voor de bank de KBO-koppeling rond heeft.
Derde: kennisvereisten en vergunningen. Beroepen zoals bouw, horeca of vervoer vragen nog altijd een attest of vergunning, ook al is bedrijfsbeheer als algemeen vereiste afgeschaft. Check via de FOD Economie of de website van je gewest welke regels op jouw activiteit van toepassing zijn voor je begint te ondernemen.
